Yabancı İşçi Çalıştırma Şartları 2026: İşveren Rehberi

Yabancı işçi çalıştırma şartları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın (ÇSGB) Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri ile 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nda belirlenir. Kısaca: işyeri istihdam ve mali yeterlilik kriterlerini karşılamalı, yabancıya pozisyonuna uygun ücret ödenmeli, sektöre özel ön izinler alınmalı ve başvuru, yabancı çalışmaya başlamadan önce işveren tarafından yapılmalıdır. 3 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle, Türkiye'de daha önce yasal olarak bulunmuş yabancılar için bazı kriterler belirli sınırlar içinde uygulanmıyor.

Bu rehber işverenin bakış açısıyla yazıldı: hangi şartlar aranır, hangi belgeler hazırlanır, başvuru nasıl ilerler ve çalışma izni olmadan çalıştırmanın kanundaki karşılığı nedir. Tüm bilgiler resmî kaynaklara dayanır; kaynak listesi yazının sonunda.

Temel Kural: Çalışma İzni Önce Alınır

6735 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesine göre, kanun kapsamındaki yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmaları yasaktır. Bir işverene bağlı çalışacak yabancı için başvuruyu işveren yapar; başvuru ÇSGB'ye e-Devlet üzerinden elektronik ortamda gönderilir.

• Yurt içi başvuru: Türkiye'de bulunan ve en az 6 ay süreli geçerli ikamet izni olan yabancı için yapılır.
• Yurt dışı başvuru: Geçerli ikamet izni yoksa yabancı, bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar; işveren başvuruyu bu referans numarasıyla tamamlar.

İlk başvuruda izin, iş sözleşmesinin süresini aşmamak üzere en çok 1 yıl için verilir (Kanun m.10/1). Bazı mesleklerin Türk vatandaşlarına hasredildiğini de baştan kontrol etmek gerekir; liste ÇSGB'nin Türk vatandaşlarına hasredilen meslekler sayfasında ve yabancılar için yasak meslekler yazımızda.

İstihdam Kriteri: Her Yabancı İçin 5 Türk Vatandaşı

ÇSGB kriterlerinin A.1 bölümüne göre, bilançoya tabi işyerlerinde çalışma izni talep edilen her yabancı için en az 5 Türk vatandaşı istihdamı esastır. Örneğin işyerinde 2 yabancı çalıştırılacaksa, SGK kayıtlarında en az 10 Türk vatandaşı çalışan görünmelidir.

Ciro istisnası: Son yıla ait net satış hasılatı 50.000.000 TL ve üzeri olan işyerlerinde, 5 yabancıya kadar verilecek çalışma izinlerinde istihdam kriteri uygulanmaz (A.1.2).

Mali Yeterlilik Kriteri

Kriterlerin A.2 bölümü işyerinin mali gücünü ölçer:

Faaliyetteki işyerinde üç ölçütten birini karşılamak yeterlidir; üçünün birlikte aranması söz konusu değildir.

3 Ağustos 2026 Değişikliği: Kimler İçin Kriter Aranmıyor?

ÇSGB kriterlerinin A.4 bölümüne 03.08.2026 itibarıyla eklenen hükümler, işverenler için 2026'nın en önemli değişikliğidir:

1. Kapsam: Son 3 yıl içinde en az 1 yıl Türkiye'de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma statüsüyle bulunmuş yabancılar adına yapılan yurt içi başvurular.
2. Sınır: İşyeri başına en fazla 3 yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriteri uygulanmaz.
3. Oran şartı: Bu kapsamda işyerinde çalışma izniyle çalışan yabancı sayısı, işyerindeki Türk vatandaşı çalışan sayısını aşamaz.
4. Dördüncü yabancıdan itibaren: Genel kurallar geçerlidir; her biri için 5 Türk vatandaşı istihdamı ve mali yeterlilik kriteri ayrıca aranır.

Ücret kriteri bu istisnanın kapsamında değildir; aşağıdaki kademeler aynen uygulanır. Pratikte bu değişiklik, Türkiye'de bir süredir yasal olarak bulunan bir yabancıyı istihdam etmek isteyen küçük ve orta ölçekli işverenler için kapıyı aralar; ancak her başvuru yine uluslararası işgücü politikasına göre ayrıca değerlendirilir.

Ücret Kriteri: Pozisyona Göre 2026 Kademeleri

Kriterlerin A.3 bölümüne göre yabancıya ödenecek ücret, başvuru tarihinde geçerli brüt asgari ücrete göre pozisyona bağlıdır. 2026 brüt asgari ücreti 33.030,00 TL üzerinden:

Asgari ücret değiştiğinde eşikler de değişir; uzatma başvurusunda da ücretin o tarihteki kademeyi karşılaması beklenir. Ayrıntılı tablo: yabancı çalışan asgari ücret.

Sektöre Özel Hükümler

Genel kriterlerin yanında bazı sektörler için ayrı kurallar vardır (ÇSGB kriterleri, B bölümü):

• Ev hizmetleri (B.3): Yabancıların çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati işlerinde istihdamı esastır; diğer ev işleri için izin verilmez. Bakım alan kişinin veya destek olan yakınlarının yeterli ve düzenli geliri belgelenir. Yurt dışından başvuruyla izin almış yabancının 6 ay içinde başka işverene geçişi, mücbir sebepler dışında, kural olarak kabul edilmez. Ayrıntı: yabancı bakıcı çalışma izni.
• Turizm (B.8): Belgeli turizm işletmelerinde en az 10 Türk vatandaşı çalıştırılıyorsa istihdam kriteri uygulanmaz. Masör, SPA terapisti gibi pozisyonlar yalnız belirtilen işletme türlerinde onaylanır.
• Eğitim (B.2): Eğitim kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren pozisyonlar için Millî Eğitim Bakanlığı'ndan veya YÖK'ten ön izin zorunludur.
• Sağlık (B.7): Sağlık kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren pozisyonlar için Sağlık Bakanlığı'ndan ön izin zorunludur. Kamu sağlık kurumlarında istihdam, ücret ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.
• İmalat (B.10.A): 31.12.2027'ye kadar, şube bazında her 5 Türk vatandaşına karşılık 1 yabancı için genel istihdam kriteri aranmaz (03.08.2026 itibarıyla). Kanatlı hayvancılık ve geri dönüşüm sektörleri için ayrı hükümler bulunur.

Sektörünüze göre özetler için sektör bazlı çalışma izni sayfalarımıza bakabilirsiniz.

İşverenin Hazırlayacağı Belgeler

ÇSGB'nin belgeler sayfasına göre başvuruda istenen temel belgeler, e-İzin sistemine taranarak yüklenir:

• İşveren ve yabancı tarafından imzalanmış iş sözleşmesi (ÇSGB örnek sözleşmeleri kullanılabilir)
• Yabancının pasaport sureti; Latin harfli değilse onaylı çevirisi. Pasaportun başvuru tarihinde en az 60 gün geçerli olması gerekir; izin pasaport bitiminden 60 gün önceki tarihi aşamaz.
• Diploma veya geçici mezuniyet belgesi ve onaylı Türkçe çevirisi (mesleki hizmetlerde zorunlu; ev hizmetlerinde son okul beyanı yeterli)
• İşyerinin en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Ticaret Sicil Gazetesi
• Son yıla ait, vergi dairesi veya YMM onaylı bilanço ve kâr/zarar tablosu
• Sektöre göre: ön izin belgesi (sağlık, eğitim), turizm işletme belgesi, mühendis ve mimarlar için diploma denklik belgesi

Kontrol listesi formatında: yabancı çalışma izni için gerekli belgeler 2026.

Başvuru Adımları

1. Ön kontrol: Pozisyon hasredilen meslekler arasında mı, işyeri istihdam ve mali yeterlilik kriterlerini (veya 3 Ağustos 2026 istisnasını) karşılıyor mu, ücret kademeye uygun mu?
2. Belgeler: İş sözleşmesi ve şirket belgeleri hazırlanır, yabancının belgeleri çevrilir ve onaylatılır; gerekiyorsa ön izin alınır.
3. Başvuru: İşveren e-Devlet üzerinden başvuruyu gönderir. Yurt dışı başvuruda önce yabancının dış temsilcilik başvurusu yapılır.
4. Takip: Bakanlık ek bilgi veya belge isteyebilir. Başvurunun durumu izinsorgula.csgb.gov.tr veya e-Devlet üzerinden izlenir (sorgulama rehberi).
5. Harç ve başlangıç: Olumlu sonuçta çalışma izni harcı ve değerli kâğıt bedeli ödenir; yabancı mevzuattaki süre içinde çalışmaya başlar.

Değerlendirme süresi Bakanlığa bağlıdır; eksiksiz dosya süreci kolaylaştırır. Olumsuz sonuçta tebliğden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir (ret ve itiraz süreci).

Çalışma Başladıktan Sonra İşverenin Yükümlülükleri

• Bildirim (Kanun m.22/1): Yabancı çalıştıran işveren, çalışmanın başlaması ve sona ermesini, ayrıca iznin iptalini gerektiren hâlleri 15 gün içinde Bakanlığa bildirir.
• Sosyal güvenlik (m.22/2): SGK yükümlülükleri 5510 sayılı Kanun'a göre kanuni süresinde yerine getirilir (yabancı işçinin SGK girişi).
• Uzatma takvimi: Uzatma başvurusu iznin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır; aynı işveren için ilk uzatmada en çok 2, sonrakilerde en çok 3 yıl izin verilebilir. Ayrıntı: çalışma izni uzatma 2026.
• İşyeri veya görev değişikliği: Aynı işverenin başka şubesinde veya farklı bir görevde çalıştırma için Bakanlığa başvuru gerekir.

Kaçak Yabancı İşçi Çalıştırma Cezası: Kanun Ne Diyor?

Çalışma izni olmadan yabancı çalıştırmanın yaptırımları 6735 sayılı Kanun'un 23'üncü maddesinde düzenlenir. Tutarlar her yıl, Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 için uygulanan oran %25,49'dur. ÇSGB Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nün İdari Para Cezaları sayfasındaki 2026 tutarları:

Aynı maddeye göre:

• Fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanır (m.23/6).
• Cezalar tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.23/4) ve Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce uygulanır (m.23/3).
• Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilen yabancılar, sınır dışı işlemleri için İçişleri Bakanlığı'na bildirilir (m.23/8).
• İşveren, izinsiz çalıştırdığı yabancının ve varsa eş ve çocuklarının konaklama, ülkelerine dönüş ve gerektiğinde sağlık giderlerini karşılamakla yükümlüdür (m.23/9).

Bu tablo bir uyarı değil, planlama bilgisidir: izin süreci, işe başlama tarihinden geriye doğru planlandığında bu maddelerle karşılaşılmaz.

İşveren İçin Uyum Kontrol Listesi

• Pozisyon Türk vatandaşlarına hasredilen meslekler arasında değil
• İstihdam kriteri (5 Türk vatandaşı) veya 50 milyon TL ciro istisnası ya da 3 Ağustos 2026 istisnası karşılanıyor
• Mali yeterlilik ölçütlerinden biri karşılanıyor (istisna kapsamında değilse)
• Brüt ücret, pozisyonun kademesine uygun
• Sektöre özel ön izin veya işletme belgesi hazır
• Yabancı, izin sonuçlanmadan çalışmaya başlatılmıyor
• Başlama ve ayrılış 15 gün içinde bildiriliyor; SGK girişi süresinde yapılıyor
• Uzatma için iznin bitiminden 60 gün önce takvim hatırlatıcısı kurulu

Sık Sorulan Sorular

Yabancı işçi çalıştırmak için kaç Türk çalışan gerekir? Genel kural, bilançoya tabi işyerlerinde her yabancı için en az 5 Türk vatandaşı istihdamıdır. Net satışı 50 milyon TL ve üzeri olan işyerlerinde 5 yabancıya kadar bu kriter aranmaz. 3 Ağustos 2026'dan itibaren, son 3 yılda en az 1 yıl Türkiye'de yasal kalmış yabancılar için yurt içi başvurularda işyeri başına ilk 3 yabancıya kadar da aranmaz.

3 Ağustos 2026 istisnasında ücret kriteri de kalkıyor mu? Hayır. İstisna yalnız istihdam ve mali yeterlilik kriterleriyle ilgilidir. Yabancıya pozisyonuna göre brüt asgari ücretin 1 ila 5 katı arasında belirlenen ücret ödenmesi şartı devam eder.

Yeni kurulan şirket yabancı çalıştırabilir mi? Yeni kurulmuş işyerlerinde mali yeterlilik için ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması aranır. İstihdam kriteri ve diğer şartlar da ayrıca değerlendirilir; 3 Ağustos 2026 istisnasının kapsamına giren yabancılar için ilk 3 yabancıya kadar bu iki kriter uygulanmaz.

Kaçak yabancı işçi çalıştırmanın cezası 2026'da ne kadar? ÇSGB'nin 2026 tablosuna göre çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverene her bir yabancı için 102.503 TL idari para cezası uygulanır. Fiilin tekrarında ceza bir kat artırılır (6735 sayılı Kanun m.23).

Yabancı işçi için başvuruyu kim yapar? Bir işverene bağlı çalışacak yabancı için başvuruyu işveren yapar. Başvuru e-Devlet üzerinden ÇSGB'ye gönderilir; yurt dışındaki yabancı önce Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar.

Evde bakıcı olarak yabancı çalıştırmanın şartları nelerdir? Ev hizmetlerinde yalnız çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati işleri için izin verilir. Bakım alan kişinin veya destek olan yakınlarının yeterli ve düzenli geliri belgelenir; ücret asgari ücretten az olamaz.

Çalışma izni süresi bitmek üzere olan çalışan için ne yapılmalı? Uzatma başvurusu, iznin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan işveren tarafından yapılır. Süre dolduktan sonra yapılan başvuru uzatma olarak değerlendirilmez.

Resmî Kaynaklar

• ÇSGB — Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri (A.1–A.4, B bölümü)
• ÇSGB — İdari Para Cezaları (2024–2026 tablosu)
• ÇSGB — Başvuru Türleri ve Belgeler
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (m.6, m.7, m.10, m.22, m.23)

---

Başvuru dosyasının hazırlanması ve sürecin takibi için çalışma izni danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İlgili Hizmetlerimiz: Çalışma İzni Danışmanlığı · Çalışma İzni Harç Hesaplama · İkamet İzni Danışmanlığı